گلیم عنبران

چندی پیش، پس از کسب مقام دوم استارتاپ گیلیمو در رویداد گردشگری و صنایع دستی همدان ۲۰۱۸، روزنامه همشهری با تیم گیلیمو گفتگویی داشته که در نشریه همشهری شمالغرب کشور و همچنین وبگاه این نشریه منتشر شده است. عنوان این مقاله نقش خلاقیت بر گلیم عنبران است که با هم این گفتگو را مرور میکنیم.

نقش خلاقیت بر گلیم عنبران

مدیر کل صنایع دستی استان: با دریافت نشان ملی جغرافیایی و برند جهانی می توانیم بازارهای خارجی را به سوی این محصول سوق دهیم

صنایع دستی

“گلیم” در بسیاری از شهر ها و روستا های اردبیل در طرح ها اندازه ها و رنگ های متنوع بافته میشود، اما گلیم عنبران در  شهرستان نمین به دلیل کیفت و نقوش خاص آوازه جهان شده است. در روستاهای شهر عنبران از جمله میناباد، کلش، میرزانق، عنبران علیا و ساووپیله، زنان و دختران هنرهایی روی گلیم خلق می کنند که اصالت این نقوش آن را تبدیل به یک برند جهانی کرده است. اما این دستبافه آنچنان که باید نقش اقتصادی خود را پیدا نکرده و این مسئله موجب شده مسئولان و جوانان این روستاها برای احیای نقش اقتصادی این هنر دست به کار شوند.

تولید گلیم با ایده های نو

جوانان عنبرانی به منظور احیای گلیم این منطقه دست به کار ایده پردازی برای کاربری های جدید گلیم و فروش اینترنتی شده اند که در حوزه اشتغالزایی روستا ها این ایده مورد توجه و تقدیر مسئولان قرار گرفته است. به طوری که این ایده حائز رتبه برتر کشوری در جشنواره های مختلف شده است.

یکی از ایده پردازان گلیم با اشاره به جایگاه گلیم عنبران به عنوان برند جهانی اظهار می کند: به دلیل تفکر سنتی در بافت و فروش این هنر، برند جهانی شدن آن تاثیر چندانی در درآمدزایی بافندگان آن نداشته و کم کم دارهای گلیم ازخانه عنبرانی ها جمع می شود. این اتفاق باعث شد برای احیای این هنر و عرضه ی آن به شکل اینترنتی دست به کار شویم که فعالیت های ما نشان می دهد اگر برنامه ریزی بیشتری در این زمینه انجام شود، می توان گلیم عنبران را با شهرت جهانی به همه جای دنیا عرضه کرد.

“کارن آهنگری” می افزاید: تولید گلیم با کاربری های جدید آن را از نگاه سنتی زیر انداز بودن خارج می کند و استقبال متقاضیان نشان می دهد که کار های زیادی در این زمینه می توان انجام داد.

وی بیان می کند: برای انجام این کار دوره های آموزشی برای بافندگان که عمدتا زنان روستایی هستند برگزار کردیم که در هر مرحله نظارت و راهنمایی برای تولید محصولات  وجود دارد. در ایده جدید تولید محصولات گلیمی، بافندگان بیش از سه برابر سود حاصل می کنند و این انگیزه ای قوی برای ادامه ی کار می شود و به درآمدزایی زنان روستایی و رونق اقتصاد این مناطق کمک می کند.

این فعال حوزه گلیم عنبران عنوان می کند: در حال حاضر ما در مرحله شروع کار هستیم و ۷ بافنده با ما همکاری میکنند، اما تلاش می کنیم در چشم انداز برنامه ریزی ها در ۲، ۳ سال آینده به پوشش اشتغال ۵۰ درصد بافندگان گلیم عنبران دست پیدا کنیم.

تدابیری برای فروش

مدیر کل میراث فرهنگی ، گردشگری و صنایع دستی استان با اشاره به اجرای طرح های خلاقانه برای احیای گلیم این منطقه اظهار می کند: تلاش می کنیم در فرصت های مختلف، مجموعه صنایع دستی استان به ویژه ۲ برند ورنی مغان و گلیم عنبران را به گردشگران و علاقه مندان معرفی کنیم. قصد ما این است که هر کجا امکان داشته باشد  براساس ظرفیت های خود این محصولات را معرفی کنیم و بازار فروش آن را توسعه دهیم.

گلیم عنبران ، با ارزش ترین صنایع دستی استان اردبیل

“نادر فلاحی” از گلیم عنبران  به عنوان یکی از مهم ترین صنایع دستی استان نام می برد می افزاید: با توجه به این که برخی از مشکلات در حوزه تولید و یا بازار فروش در چند سال اخیر تولید این محصول را در برخی مناطق کشور کم رونق کرده است، اما این محصول اصیل همچنان به عنوان منبع اصلی درآمد زایی و اشتغال ساکنان روستاهای عنبران مطرح است. وی با اشاره به این که گلیم عنبران برند ملی جغرافیایی را کسب کرده است، ادامه می دهد: پرونده اخذ نشان بین المللی جغرافیایی گلیم عنبران  از طریق سازمان مالکلیت های فکری وابسته به سازمان ملل متحد (WIPO) در حال پیگیری است و برای ثبت “شهر جهانی گلیم؛ عنبران” پرونده به یونسکو ارسال و رایزنی ها انجام شده است.

مدیر کل  میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان توسعه و رونق اقتصادی در بخش صنایع دستی را منوط به حفاظت از محتوا و کیفیت تولید محتوا و کیفیت تولید عنوان می کند و می گوید: با دریافت نشان جغرافیایی و برند جهانی می توانیم بازارهای خارجی را به سوی این محصول سوق دهیم. فلاحی تاکید می کند: نبود شناسایی صحیح استعداد ها سبب می شود که اتحادیه ها و انجمن های صنفی در ارتباط با صنایع دستی تشکیل نشود و این دستیابی به اهداف مورد نظر در زمینه اقتصاد صنایع دستی را به تعویق می اندازد. براین اساس نیاز است این موضوع با توجه و اهتمام ویژه مورد توجه واقع شود.

تحول اقتصادی با گلیم

فرماندار نمین هم در مورد برند سازی گلیم عنبران اظهار می کند: با ثبت ملی این محصول ، تولید و فروش گلیم عنبران در همه جای کشور با نشان این شهر ارائه می شود که می تواند در بازاریابی و درآمد زایی موثر باشد. “عاطف ناصری” با اشاره به  محرومیت منطقه عنبران می گوید: در صورت استفاده از ظرفیت های اقتصادی صنایع دستی این منطقه می توان تحولی مثبت در اشتغال و درآمد زایی ایجاد و با محرومیت ها مقابله کرد.

بافت گلیم، تداعی بخشی از زندگی

“محسن جهانگیری” از فروشندگان گلیم می گوید: مهم ترین ویژگی گلیم عنبران نقش دو طرفه آن است. یعنی بیننده نمی تواند پشت و روی آن را تشخیص دهد و به همین دلیل ۲ روی این گلیم قابل استفاده است. سبکی، کم حجم بودن و انعطاف پذیری ویژگی ممتازی است که رتبه خاصی را در بین سایر تولیدات به گلیم عنبران داده است. وی ادامه می دهد: جنس گلیم از نخ های پشمی با ترکیب رنگ های الوان است، به طوری که تار های آن از نخ محکم و سفید رنگ به نام  “بهارش” یا “ویله” و پودها از نخ های نرم رنگارنگ که در زبان زبان محلی عنبران “توق” نامیده می شود تشکیل می شود.

جهانگیری می گوید: حاشیه های گلیم عنبران دارای چند دور نقش هستند که درون آن نقوش اصلی گلیم بافته شده و این نقش ها عبارتند از “بوکوگل”، “پوته”، “گانگل”، و “جنگل” که هر کدام تداعی کننده بخشی از زندگی و محیط فکری ویژه ای با سابقه تاریخی خود است.

گلیم عنبران
گلیم عنبران

 

تاریخچه گلیم عنبران

گلیم عنبران از قدیمی ترین زیر انداز های ایرانی است که از تمدن غنی این مرز و بوم به یادگار مانده است و به دلیل این که تغییرات بافت آن با گذشت زمان محسوس نیست استفاده زیادی در زندگی ایرانیان باستان داشته است. نقوش سنتی و اساطیری گلیم های بافته شده عنبران سمبل نمادها و یا نقش هایی از خواسته باطنی بافندگان و بیانگر آرزوها و نیاز های مردمان ساکن این مناطق است.

آنچه خواندیم گفتگوی خانم پوپک قاسمی مسئول نشریه همشهری در استان اردبیل و خبرنگار حرفه ای و با سابقه ی استان با مدیراجرایی استارتاپ گیلیمو و مسئولین میراث فرهنگی بود. امیدواریم که با حمایت های بیشتر مسئولین بتوانیم در استارتاپ گیلیمو صنایع دستی و تولیدات گلیمی استان اردبیل را بهبود ببخشیم.

گیلیمو فروشگاه اینترنتی صنایع دستی استان اردبیل

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

جستجو در سایت

درحال بارگذاری ...
بستن
مقایسه